Methode


Jezelf presenteren
kun je leren

INTERVIEW


Doen magazine sprak met Jan de Graaf. Hij is stagebeleider voor het vierde niveau aan het Amsterdamse HMC, een MBO vakschool voor hout, meubel en interieur.

_ Jan de Graaf

“Doordat ze in hun kracht komen, durven ze mondiger te zijn en doordat ze meer zelfvertrouwen hebben, stralen ze dat ook uit.”

Zelfvertrouwen
vergroten

Wie ben ik nou eigenlijk? En wat wil ik?

|

Jan de Graaf (58) is stagebegeleider voor het vierde niveau aan het Amsterdamse HMC, een MBO vakschool voor hout, meubel en interieur. Als begeleider van de Beroeps Praktijk Vorming, is Jan de schakel tussen de student en het bedrijfsleven. Heliomare draagt daar een steentje aan bij door presentatietrainingen te geven aan eerstejaars studenten.

|

Vertel eens iets over het HMC…

“Je bedoelt dat je meer wil horen dan alleen dat het HMC de leukste school van Nederland is ;-)? Omdat wij, samen met Rotterdam waar ook een vestiging is, de enige vakschool zijn voor hout, meubel en interieur, komen studenten van heinde en verre op onze school af. Sommige studenten stromen door vanuit het VMBO, anderen hebben al een studie achter de rug, omdat ze er pas op latere leeftijd achter kwamen dat deze opleiding beter bij hen past. Juist omdat de meeste studenten heel bewust kiezen voor het HMC, zijn ze boven gemiddeld gemotiveerd, wat het werken met deze jongeren bijzonder maakt.”

Wat houdt het begeleiden van studenten bij hun Beroeps Praktijk Vorming in?

“Ik geef voorlichting, bouw relaties op met het bedrijfsleven en help studenten bij het zoeken naar een stageplek, maar mijn voornaamste taak is het bezoeken van de bedrijven waar de studenten werken. Dit kunnen eenmanszaken zijn, timmermannen of meubelmakers, maar ook grote bedrijven in de interieurbouw of botenbouw. Bij zo’n bezoek pols ik of er een match is tussen het bedrijf en de student. Het is belangrijk dat beide partijen aan elkaars verwachtingen voldoen. Als dat niet het geval is, gaan we in gesprek met elkaar. Negen van de tien keer komen we er dan door wat aanpassingen te doen, toch uit. En zo niet, dan ga ik met de student op zoek naar een bedrijf waar hij beter tot zijn recht komt. De studenten die ik onder mijn hoede heb, doorlopen niveau vier. Hun schooljaar wordt verdeeld over zes stageperiodes van tien weken. Dat is nogal wat dus.”

Ik kan me voorstellen dat de zoektocht naar stageplekken
geen gemakkelijke is…

“Dat blijft inderdaad een uitdaging. Zeker omdat onze studenten tegenwoordig al vanaf het eerste jaar, voorheen was dat vanaf het derde jaar, moeten stagelopen. Deze verandering is doorgevoerd omdat de school het belangrijk vindt dat studenten eerder in aanraking komen met de praktijk om te kunnen ervaren of hetgeen wat ze doen ook echt bij hen past. Dat de leiding deze beslissing heeft genomen, vind ik begrijpelijk, maar het bracht voor mij wel de nodige hobbels met zich mee. Want welk bedrijf zit te wachten op een eerstejaars zonder ervaring? Om die reden hebben we het lesprogramma aangepast. Voorheen werd de eerstejaars vooral het ambacht, het werken met de handen, bijgebracht. Dat sloot niet aan op de wensen van de bedrijven die veelal machinaal werken. Nu leren de studenten in het eerste jaar ook al met machines om te gaan, waardoor ze in een bedrijf beter beslagen ten ijs komen.”

Dus door het aanpassen van het lesprogramma gaat het vinden van stageplekken voor eerstejaars gemakkelijker?

“Nou nee hoor, met deze maatregel waren we er nog niet. Bedrijven geven over het algemeen de voorkeur aan ouderejaars met meer ervaring. Logisch, want je kunt niet van een drukbezette meubelmaker verwachten dat hij de hele dag naast een prille student staat. Daarbij komt, eerstejaars zijn vaak nog wat onzeker waardoor ze zichzelf nog niet van hun beste kant kunnen laten zien. Niet op de werkvloer, maar ook niet tijdens het sollicitatiegesprek en daar begint het toch mee. Dus moesten de eerstejaars leren zichzelf goed te presenteren en ook daar lag een taak voor ons. Tijdens de les loopbaanbegeleiding wordt ze bijgebracht hoe ze een CV en een sollicitatiebrief moeten schrijven. Daarnaast nodigen we bedrijven uit om met kleine groepjes studenten sollicitatiegesprekken te oefenen. Om de studenten daarop voor te bereiden, hebben we de hulp van Heliomare ingeschakeld.

Kun je uitleggen wat de rol van Heliomare is?

“Rik Lips, trainer, begeleider en coach bij Heliomare Passend Onderwijs Advies, traint de studenten in het zichzelf sterker presenteren bij een bedrijf. In eerste instantie kregen alleen studenten die op school extra begeleiding nodig hebben zo’n training. Alhoewel deze studenten in het begin vooral hun hakken in het zand zetten, wist Rik ze binnen een mum van tijd zo te triggeren dat hun negatieve houding omsloeg in een positieve. Ook ik was onder de indruk van wat Rik zijn verhaal bij de studenten teweegbracht en besefte dat deze training waardevol zou zijn voor álle eerstejaars. En dus gebeurt dat nu ook. De bijdrage vanuit Heliomare was de ontbrekende schakel.”

Wat is er zo bijzonder aan de training?

“Rik leert aan de hand van een One Page Profile studenten inzicht te krijgen in wie ze zijn en wat er in hen speelt. Ze krijgen te maken met vragen als wie ben ik? Hoe zit ik in elkaar? Waar liggen mijn kwaliteiten en waar mijn verbeterpunten? Wat vertel ik wel en wat niet? Wat is mijn behoefte? Wat wil ik leren? En wat heb ik van het bedrijf nodig om hetgeen ik wil leren, te bereiken? Natuurlijk is het beantwoorden van deze vragen een behoorlijke kluif, maar met behulp van oefeningen en het stellen van de juiste vragen, weet Rik bij iedereen tot de kern te komen. Belangrijk is dat een student inziet dat iets verzwijgen over zichzelf uit angst om niet te worden aangenomen, averechts werkt. Vroeg of laat val je toch door de mand en dan ben je verder van huis. Stel je hebt ergens moeite mee, dan kun je dat beter meteen vertellen. Een bedrijf zou anders een verkeerde indruk van je kunnen krijgen, kunnen denken dat je niet gemotiveerd bent bijvoorbeeld terwijl je dat wel bent. Geef aan als je het moeilijk vindt te veel informatie in één keer te ontvangen, of als veel afleiding lastig voor je is of als je een stappenplan nodig hebt om het overzicht te houden. De ervaring leert dat een bedrijf daar graag rekening mee wil houden.”


Hoe zit ik in elkaar? Waar liggen mijn kwaliteiten en waar liggen mijn verbeterpunten? Natuurlijk is het beantwoorden van deze vragen een behoorlijke kluif, maar met behulp van oefeningen en het stellen van de juiste vragen, weet Rik bij iedereen tot de kern te komen.


En werkt deze manier van begeleiden?

“Ja zeker. De eerstejaars zijn zich bewuster geworden van wie ze zijn en wat ze willen. Doordat ze in hun kracht komen, durven ze mondiger te zijn en doordat ze meer zelfvertrouwen hebben, stralen ze dat ook uit. Inmiddels blijkt dit pakket van drie, het schrijven van een CV en sollicitatiebrief, het oefenen met sollicitatiegesprekken én de training vanuit Heliomare, zo goed aan te slaan dat we het nu aan alle studenten van alle jaren en alle niveaus aanbieden. Ook de bedrijven zijn enthousiast. Hun vooroordelen over eerstejaars lijken verdwenen waardoor het voor deze groep studenten gemakkelijker is geworden een stageplek te vinden.”


“Ik krijg weer kippenvel als ik terugdenk dat het is gelukt om voor een jongen met autisme een geschikte stageplaats te vinden."


Kun je een voorbeeld geven van een student die door deze aanpak
in zijn kracht is gekomen?

“Er zijn meerdere voorbeelden zelfs, maar de meeste indruk op mij maakte een jongen met autisme, van 18. Hij was een behoorlijk extreem geval. Mensen die hij niet kende, keek hij niet aan. Een praatje maken deed hij evenmin, ook niet met mij. Vind voor hem dan maar eens een geschikte stageplaats. Maar het is gelukt. Bij een bedrijf dat zich niet liet weerhouden door het feit dat de jongen verteld had zeer autistisch te zijn. Nadat hij er drie weken werkte, ging ik met enig lood in mijn schoenen op bezoek bij het bedrijf. Dat de jongen mij in mijn ogen keek toen ik aan kwam wandelen, vond ik al heel bijzonder, maar toen hij even later zelfs deelnam aan het gesprek, viel mijn bek pas echt open. Was dit diezelfde jongen als een maand geleden? Het bedrijf sprak vol lof over zijn inzet en zijn vakmanschap, en ja, dat hij ietwat teruggetrokken was, dat klopte wel, maar niet zo extreem als van tevoren was geschetst. Zo bleek dat hij in de pauzes ging darten met collega’s en dat hij ook uit zichzelf vertelde wat hij de dag ervoor had meegemaakt. Ik krijg weer kippenvel als ik aan dit gesprek terugdenk.”

|

Waarom doe jij wat je doet?

“Ik ben een vakidioot en heb zowat mijn hele leven gewerkt als meubelmaker bij verschillende bedrijven in de interieurbouw en jachtinterieurbouw. Dat ik nu de jonge garde mag enthousiasmeren voor dit prachtige ambacht en ze daarnaast ook nog mag begeleiden op hun pad, maakt dat ik de mooiste baan heb van de wereld.”

|

De uitgangspunten van de BPV-begeleiding op een rijtje

1
Kent de student zichzelf en weet hij
wat hij nodig heeft?

2
Het uitspreken van de verwachtingen, zowel van stagebedrijf als student.

3
Korte lijnen tussen school, student en stagebedrijf.

|


Hoe breng ik mezelf goed in beeld? Een manier van begeleiden die werkt.

Heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel?

Of wilt u een reactie achterlaten? Laat ons weten via het formulier hiernaast.


HELIOMARE PASSEND
ONDERWIJS ADVIES

advies begeleiding

coaching training